WEB аналитика қазақша

Аналитика — деректер арқылы дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік беретін ғылым мен тәжірибе. Бұл сабақта сіз:

• Аналитиканың не екенін және оның негізгі бағыттарын (бизнес-аналитика, веб-аналитика, маркетингтік аналитика) түсінесіз;

• Деректер түрлерін (сапалық және сандық) және олардың ерекшеліктерін ажырата аласыз;

• Деректерді жинау, сақтау және өңдеу принциптерін;

• Негізгі метрикалар мен көрсеткіштерді анықтап, оларды талдауды;

• Гипотезалар жасап, оларды тестілеу арқылы шешім қабылдауды үйренесіз.

Сабақ соңында сіз аналитикалық ойлау негізін меңгеріп, деректермен жүйелі жұмыс істеуге алғашқы қадам жасайсыз.

Аналитика кез келген цифрлық жоба мен бизнес шешімдерінің өзегінде тұрады. Ол деректерге сүйене отырып, тәуекелдерді азайтуға, ресурстарды тиімді пайдалануға және нәтижеге бағытталған шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Бұл сабақта сіз:

• Аналитиканың стратегиялық және тактикалық деңгейдегі маңызын;

• Өнімнің тиімділігін өлшеу және жақсарту жолдарын;

• Пайдаланушы мінез-құлқын түсініп, UX-ті жетілдіру тәсілдерін;

• Маркетингтік науқандардың табыстылығын бағалаудағы рөлін;

• Команда ішінде коммуникация мен шешім қабылдауды жақсартудағы үлесін үйренесіз.

Сабақ соңында сіз аналитиканың бизнес, өнім және маркетинг процестерінде қандай құндылық беретінін анық түсінетін боласыз.

Аналитика — деректерді жинап, өңдеп, түсіндіру арқылы дұрыс шешім қабылдауға көмектесетін сала. Қазіргі заманда аналитикасыз бизнес жүргізу, өнімді дамыту немесе маркетинг стратегиясын құру мүмкін емес. Бұл сабақта сіз:

• Аналитиканың анықтамасы мен негізгі қағидаларын;

• Бизнес, веб, өнім, маркетинг сияқты аналитика түрлерін;

• Сапалық және сандық деректердің айырмашылығын;

• Деректерді жинау, сақтау және қорғау принциптерін;

• Нәтижені бағалау үшін қолданылатын негізгі көрсеткіштерді (метрикаларды) үйренесіз.

Сабақ соңында сіз аналитикаға жүйелі көзқарас қалыптастырып, кез келген жобада деректермен жұмыс істеудің негізін түсінетін боласыз.

Экономика — адамдар, бизнес, мемлекет және қоғам шектеулі ресурстарды тиімді пайдалану арқылы тауарлар мен қызметтерді өндіру, бөлу және тұтыну процесін зерттейтін ғылым. Ол сұраныс пен ұсыныс, баға, нарықтық қатынастар, өндіріс пен тұтыну арасындағы байланыстарды талдайды. Бұл сабақта сіз:

• Экономиканың анықтамасын және оның екі негізгі бөлігін (микроэкономика және макроэкономика);

• Негізгі экономикалық мәселелер: не өндіру, қалай өндіру, кім үшін өндіру;

• Нарықтық және жоспарлы экономиканың айырмашылықтарын;

• Экономикалық агенттердің (үй шаруашылықтары, фирмалар, мемлекет) рөлін;

• Экономиканың қоғамдағы маңызын түсінесіз.

Сабақ соңында сіз экономика негіздерін түсініп, экономикалық процестердің логикасын жақсырақ қабылдай аласыз.

Синтетикалық метрикалар — әртүрлі деректер мен көрсеткіштерді біріктіріп, процестің немесе өнімнің жалпы жағдайын сипаттайтын жинақталған өлшемдер. Мұндай метрикалар жеке сандардың мағынасын біріктіріп, аналитикалық шешім қабылдауды жеңілдетеді. Бұл сабақта сіз:

• Синтетикалық метрикалардың не екенін және не үшін қолданылатынын;

• Бірнеше көрсеткіштен жаңа бірлескен индекс құру қағидаларын;

• Сапа мен өнімділікті кешенді бағалау мысалдарын (мысалы, NPS, Customer Health Score);

• Нақты процестерде синтетикалық метрикаларды қалай қолдануға болатынын;

• Дұрыс есептеу және түсіндіру кезіндегі қателерден сақтану жолдарын үйренесіз.

Сабақ соңында сіз деректердің көптігін біртұтас, түсінікті өлшемдерге айналдырып, бизнес пен өнім шешімдерін тез әрі дәл қабылдауды үйренесіз.

Бизнес метрикалар — компания жұмысының нәтижесін өлшеуге арналған негізгі көрсеткіштер жиынтығы. Олар табыс, шығын, пайдаланушылардың белсенділігі, клиенттердің қанағаттануы сияқты аспектілерді талдауға мүмкіндік береді. Бұл сабақта сіз:

• Бизнес метрикалардың түрлерін (қаржылық, маркетингтік, операциялық);

• Негізгі көрсеткіштерді (Revenue, Profit Margin, CAC, LTV, ROI) түсінуді;

• Метрикалар арасындағы байланысты талдауды;

• Мақсат қою (OKR, KPI) арқылы тиімді бақылау жүргізуді;

• Бизнес шешімдерін деректерге сүйене отырып қабылдауды үйренесіз.

Сабақ соңында сіз компания дамуын дұрыс бағытта бақылап, стратегия мен тактиканы дәл баптауға мүмкіндік беретін бизнес метрикаларды қолдана аласыз.

Google Analytics — әлемдегі ең танымал веб-аналитика платформаларының бірі. Оның тарихы 2005 жылы Google компаниясының Urchin Software-ді сатып алуынан басталды. Уақыт өте келе жүйе жаңа мүмкіндіктермен толықтырылып, сайт иелеріне пайдаланушылардың әрекетін бақылап, бизнес шешімдерін деректерге сүйене отырып қабылдауға мүмкіндік берді. Бұл сабақта сіз:

• Urchin-нен Google Analytics-ке дейінгі даму кезеңдерін;

• Classic GA, Universal Analytics және Google Analytics 4 арасындағы айырмашылықтарды;

• Негізгі жаңартулар мен жаңа функциялардың енгізілу тарихын;

• Веб-аналитиканың эволюциясында GA рөлін;

• Қазіргі уақытта деректерді қорғау (GDPR, cookie саясаттары) талаптарына бейімделуді үйренесіз.

Сабақ соңында сіз Google Analytics қалай дамығанын және бүгінгі таңда веб-аналитикадағы маңызын толық түсінетін боласыз.

Google Analytics қолданушыларды санау үшін бірегей идентификаторлар мен cookie файлдарын пайдаланады. Әр жаңа келушіге браузер арқылы бірегей Client ID беріледі. Егер сол қолданушы сол құрылғы мен браузер арқылы қайта кірсе — ол бұрынғы қолданушы ретінде есептеледі. Ал құрылғы немесе браузер ауысса, көбінесе жаңа қолданушы ретінде тіркеледі. Google Analytics 4 нұсқасында User ID (егер сайт/қосымшада авторизация бар болса) және Google Signals технологиялары қолданылып, қолданушыны әртүрлі құрылғылардан тануға мүмкіндік береді. Бұл сабақта сіз:

• Client ID және User ID ұғымдарын;

• Cookie және Local Storage арқылы деректерді сақтау принципін;

• Universal Analytics пен GA4 қолданушы санау тәсілдеріндегі айырмашылықтарды;

• Multi-device және cross-platform есептеудің қалай іске асатынын;

• Қолданушы деректерінің құпиялығын сақтау талаптарын түсінесіз.

Сабақ соңында сіз Google Analytics жүйесінде қолданушыны бірегей ету принципін және осы деректердің аналитикалық шешімдерге қалай әсер ететінін толық түсінесіз.

Бұл сабақта «оқиғалар» (events) ұғымы тереңірек түсіндіріледі. Оқиға — бұл қолданушының сайттағы немесе мобильді қосымшадағы кез келген әрекеті, мысалы, батырманы басу, бейнені көру, форманы жіберу немесе тауарды себетке қосу. Дұрыс құрылған оқиғалар арқылы қолданушы тәжірибесін талдау, бизнес метрикаларды бақылау және маркетингтік шешімдер қабылдау жеңілдейді. Сабақ барысында сіз маңызды оқиғаларды қалай анықтап, оларды аналитикалық жүйелерде дұрыс баптауды үйренесіз. Бұл білім бизнес пен өнімді дамытуға нақты негіз береді.

UTM-белгілер (Urchin Tracking Module) — бұл веб-аналитикада қолданылатын арнайы параметрлер, олар сілтемеге қосылып, қолданушы сайтқа қайдан келгенін дәл анықтауға көмектеседі. Әрбір UTM-белгі бес негізгі параметрден тұрады: науқан көзі (utm_source), құрал (utm_medium), науқан атауы (utm_campaign), іздеу сөзі (utm_term) және мазмұны (utm_content). Дұрыс құрылған UTM-белгілер арқылы сіз жарнамалық арналардың қайсысы тиімді екенін, қолданушылардың мінез-құлқын және маркетингтік әрекеттердің қайсысы жақсы нәтиже беретінін түсіне аласыз. Бұл сабақта UTM-белгілерді қолмен және арнайы генераторлар арқылы құруды, қателерді болдырмау тәсілдерін және нәтижелерді Google Analytics сияқты жүйелерде талдауды үйренесіз.

Google Analytics 4 — заманауи веб және қосымша аналитикасының қуатты құралы. Дегенмен, GA4 пайдалану кезінде белгілі бір шектеулерді білу маңызды. Мысалы, деректердің үлестірілуі (data sampling), нақты уақыттағы деректердің кешігіп келуі, IP-адрес анонимизациясының міндетті болуы, стандартты есептердің шектеулі икемделуі және BigQuery сияқты қосымша құралдарды қажет ететін күрделі талдаулар. Сонымен қатар, оқиғаларға негізделген жаңа модель кейбір мамандар үшін үйреншікті Universal Analytics жүйесіне қарағанда өзгеше болып көрінуі мүмкін. Сабақ барысында біз осы шектеулердің әрқайсысын талдап, оларды айналып өту немесе дұрыс ескеру тәсілдерін үйренеміз. Бұл білім аналитика негізінде дұрыс бизнес шешім қабылдауға көмектеседі.

Трафик көздері — веб-аналитиканың ең маңызды ұғымдарының бірі. Олар қолданушының сайтқа қалай келгенін көрсетеді және маркетингтік стратегияны бағалауға мүмкіндік береді. Негізгі трафик түрлері:

• Органикалық іздеу (Organic Search) — іздеу жүйелері арқылы тегін кірулер;

• Ақылы жарнама (Paid Search / Display) — контекстік немесе медиа жарнама арқылы келушілер;

• Әлеуметтік желілер (Social) — Facebook, Instagram, TikTok сияқты платформалардан кірулер;

• Рефералдық трафик (Referral) — басқа сайттардан келушілер;

• Тікелей кіру (Direct) — қолданушы сайт адресін тікелей енгізген немесе бетбелгі арқылы кірген жағдайлар.

Сабақ барысында біз GA4 және басқа аналитикалық құралдарда трафик көздерін қалай көруге болатынын, әр арнаның конверсияға әсерін, сондай-ақ деректерді дұрыс топтастыру әдістерін үйренеміз. Бұл білім маркетинг пен жарнамалық бюджетті тиімді бөлуге мүмкіндік береді.

Өзара әрекеттесу (Engagement) — бұл қолданушының сайттағы немесе қосымшадағы белсенділігін көрсететін маңызды аналитикалық көрсеткіш. Бұған беттерді қарау, оқиғаларды орындау, экрандарды айналдыру, батырмаларды басу, бейне көру немесе тауарды себетке қосу сияқты әрекеттер кіреді. GA4 жүйесінде Engagement Rate, Engaged Sessions сияқты жаңа метрикалар қолданылады, олар қолданушылардың сайтта қаншалықты белсенді екенін терең түсінуге мүмкіндік береді. Сабақ барысында біз осы метрикаларды қалай оқу керегін, оларды сегменттеу және талдау арқылы бизнес шешімдер қабылдауды үйренеміз. Дұрыс талданған өзара әрекеттесу мәліметтері конверсияны арттырып, өнімді жақсартуға нақты бағыт береді.

Монетизация — бұл цифрлық өнім немесе сервис арқылы табыс табу процесі. GA4 жүйесі кірістерді бақылауға арналған арнайы есептер мен оқиғаларды қолдануға мүмкіндік береді. Мысалы, сатып алу, жазылу, виртуалды тауар алу, жарнамадан түскен табыс — бәрі монетизация көрсеткіштеріне жатады. Сабақ барысында сіз eCommerce оқиғаларын (purchase, add_to_cart, begin_checkout және т.б.) дұрыс баптауды, кіріс есептерін талдауды, әр арнаның пайда әкелу тиімділігін бағалауды үйренесіз. Бұл білім бизнес дамуын жоспарлауда, маркетинг стратегиясын түзетуде және табысты арттыруда маңызды рөл атқарады.

Қолданушыларды ұстап қалу (Retention) — бұл жаңа тартылған аудиторияның қаншалықты жиі қайта оралатынын көрсететін аналитикалық метрика. Бұл көрсеткіш өнім сапасын, интерфейстің ыңғайлылығын, контенттің тартымдылығын және маркетинг стратегиясының тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді. GA4 жүйесінде Retention Cohorts есептері арқылы белгілі бір уақыт ішінде қолданушылардың қайтып келу динамикасын көруге болады. Сабақ барысында біз cohort-талдауды жүргізуді, қай кезеңдерде қолданушылардың қызығушылығы төмендейтінін анықтауды, сондай-ақ қолданушыларды ұстап қалуды арттыру стратегияларын жасауды үйренеміз. Бұл білім аудиторияның адалдығын күшейтіп, табысты арттыруға мүмкіндік береді.

Қолданушы атрибуттары (User Properties) — аналитика жүйесінде қолданушыларға қатысты сипаттамаларды білдіреді. Бұған жасы, жынысы, орналасқан жері, құрылғы түрі, қосымша тілі, жазылым мәртебесі сияқты деректер жатады. GA4 жүйесі стандартты атрибуттармен қатар, жеке (custom) атрибуттарды да орнатуға мүмкіндік береді. Бұл арқылы аудиторияны нақты сегменттерге бөлуге, жарнаманы тиімді бағыттауға және өнімді дамыту стратегиясын дәлдеуге болады. Сабақ барысында біз атрибуттарды орнатуды, оларды есептерде қолдануды, сегменттеу мен аудитория құруды үйренеміз. Дұрыс бапталған қолданушы атрибуттары бизнеске клиенттің қажеттіліктерін жақсырақ түсінуге және нәтижелі шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

Технологиялар (Technology reports) — аналитикада қолданушылардың техникалық сипаттамаларын көрсететін есептер. Оған қолданылған құрылғы түрі (desktop, mobile, tablet), операциялық жүйе (Windows, iOS, Android және т.б.), браузер нұсқалары, экран өлшемдері және желілік параметрлер жатады. Бұл деректерді талдау сайттың немесе қосымшаның техникалық үйлесімділігін бағалауға, қателерді табуға және дизайнды бейімдеуге мүмкіндік береді. Сабақ барысында біз GA4-тегі Technology есептерін оқуды, сегменттеуді, пайдаланушылардың техникалық ерекшеліктерін ескере отырып өнімді жетілдіру стратегияларын жасауды үйренеміз. Дұрыс қолданылған технологиялық аналитика пайдаланушы тәжірибесін жақсартып, конверсияны арттыруға ықпал етеді.

Google Search Console — бұл Google ұсынған тегін құрал, ол сайт иелеріне өз ресурстарының іздеу нәтижелеріндегі көрсетілуін бақылауға көмектеседі. Ол арқылы сіз сайт беттерінің индекстелуін, органикалық трафик әкелген сұраныстарды, кликтер мен көрсетілімдер статистикасын, CTR (клик-сквозь-ретинг) көрсеткішін көре аласыз. Сондай-ақ, қателер мен ескертулерді, мысалы, мобильді бейімделу мәселелерін немесе құрылымдық деректердегі ақауларды анықтап, түзету бойынша ұсыныстар аласыз. Сабақ барысында біз Search Console интерфейсімен жұмыс істеуді, негізгі есептерді талдауды, іздеу сұраныстары арқылы контентті оңтайландыру жолдарын және сайттың SEO көрсеткішін арттыру стратегияларын үйренеміз. Бұл білім сайттың көрінуін жақсартып, органикалық трафикті арттыруға мүмкіндік береді.

GA4 жүйесінде параметрлер (dimensions) — деректерді сипаттайтын сапалық көрсеткіштер, мысалы, қолданушы елін, құрылғы түрін немесе арнаны білдіреді. Ал көрсеткіштер (metrics) — сандық өлшемдер, мысалы, сеанстар саны, конверсиялар, табыс немесе көрсетілімдер. Параметрлер мен метрикаларды біріктіру арқылы сіз аналитикалық есептер құрып, қолданушы әрекеттерін, маркетингтік науқандардың тиімділігін және өнім көрсеткіштерін тереңірек түсінесіз. Сабақ барысында біз өлшемдер мен көрсеткіштерді дұрыс таңдау, есептерде біріктіру және визуализациялау әдістерін үйренеміз. Бұл білім деректерге негізделген дәл шешім қабылдауға көмектеседі.

Еркін форма (Free form exploration) — GA4 жүйесіндегі қуатты аналитикалық құрал, ол стандартты есептерден тыс, деректерді өз қалауыңыз бойынша зерттеуге мүмкіндік береді. Бұл режимде сіз кез келген метрикаларды (мысалы, көрсетілімдер, оқиғалар, конверсиялар) және өлшемдерді (арналар, құрылғылар, елдер және т.б.) біріктіріп, терең талдау жасай аласыз. Free form арқылы қолданушы сегменттерін салыстыру, воронкаларды талдау, ақауларды табу немесе маркетингтік гипотезаларды тексеру жеңілдейді. Сабақ барысында біз Еркін форма зерттеулерін қалай құру, конфигурациялау және нәтижелерін түсіндіру керегін үйренеміз. Бұл әдіс деректермен жұмыс істеудің кәсіби деңгейін арттырып, бизнес шешімдерді дәл қабылдауға мүмкіндік береді.

Конверсиялық шұңқыр (Funnel) — бұл қолданушылардың мақсатқа жету жолындағы кезеңдік әрекеттерін көрсететін аналитикалық модель. Мысалы, өнімді қарау → себетке қосу → төлем жасау. Воронка арқылы сіз қолданушылардың қай кезеңде шығып кететінін, қай әрекеттер тиімді екенін және қай бөліктерді жақсарту керегін анықтай аласыз. GA4 жүйесінде Funnel Exploration құралы арқылы бірнеше қадамды белгілеуге, сегменттер бойынша талдауға және конверсияны арттыру жолдарын табуға болады. Сабақ барысында біз воронканы қалай дұрыс баптау, деректерді талдау және тиімді шешімдер қабылдау әдістерін үйренеміз. Бұл білім бизнес конверсиясын арттыруға және өнімді жақсартуға көмектеседі.

Жарнама (Advertising) — бұл өнімді немесе қызметті пайдаланушыларға таныстыру және тарту процесі. Онлайн аналитикада жарнама нәтижелерін бақылау маңызды, себебі ол қай арнаның тиімді екенін, қандай креативтер жақсы жұмыс істейтінін көрсетеді. GA4 жүйесінде жарнамалық деректерді талдау арқылы жарнамалық науқандардың ROI, CTR, конверсиялар мен табыс көрсеткіштерін бағалауға болады. Сабақ барысында біз жарнамалық трафикті дұрыс топтау, науқандарды бақылау және деректер негізінде жарнаманы оңтайландыру жолдарын үйренеміз. Бұл білім маркетингтік бюджетті тиімді жұмсауға және бизнес табысын арттыруға көмектеседі.